Wij snijden vanaf 1 mm: koolstofstaal tot 20 mm, RVS tot 12 mm en aluminium tot 10 mm, binnen een bedmaat van 3000 x 1500 mm. Welke dikte u binnen die grenzen kiest, volgt uit de functie van het onderdeel: in de meeste gevallen is doorbuiging bepalend, niet breuk. Hieronder staat wat dun en dik plaatwerk op de laser doen, hoe de dikte per materiaal verschilt en waar u op let bij constructiewerk, machineonderdelen en voedselverwerking.
Onze grenzen per materiaal
Onze fiber laser heeft een bedmaat van 3000 x 1500 mm. Binnen die maat gelden deze maximale diktes:
| Materiaal | Maximale dikte | Snijgas | Waarom die grens |
|---|---|---|---|
| Staal | 20 mm | Zuurstof | De verbranding helpt het proces en maakt het sneller. |
| RVS | 12 mm | Stikstof | Schoner, maar vraagt meer vermogen en gasdruk. |
| Aluminium | 10 mm | Stikstof | Weerkaatst een deel van de laserenergie en voert warmte snel af. |
Aluminium is daarmee de lastigste van de drie. Er is meer vermogen nodig om door de plaat te komen, en dat begrenst de dikte eerder. Naast staal, RVS en aluminium verwerken wij ook cortenstaal.
Zit u boven deze grenzen, dan is waterstraalsnijden of plasma de route. Daar kunnen wij u naar doorverwijzen.
Dun en dik plaatwerk gedragen zich anders
Dun en dik plaatwerk vragen een andere aanpak op dezelfde machine. Snelheid, gasdruk en snijvolgorde verschillen, en de problemen die u tegenkomt zijn juist tegengesteld.
Dun materiaal: snel, strak en gevoelig voor vervorming
Dun plaatwerk snijdt hard en levert de strakste maat op. De snijbreedte is smal, de snijkant vrijwel recht en de structuur van de kant nauwelijks te zien.
De keerzijde is stijfheid. Er is weinig materiaal om de vrijkomende spanning te weerstaan, dus een lang en smal deel kan zichtbaar krom trekken zodra het loskomt uit de plaat. Daar zetten wij micro joints tegenin: kleine verbindingen die het deel aan de plaat houden tot het snijden klaar is, zodat het niet kan bewegen of in het bed zakken. Die breekt u er zelf af, weghalen en bijwerken doen wij tegen meerprijs.
Dik materiaal: stijf, maar langzamer en grover
Dik plaatwerk is stijver en blijft beter vlak. Dezelfde restspanning die 1,5 mm plaat krom trekt, doet in 10 mm staal helemaal niets.
Daar staat tegenover dat de snelheid omlaag moet om de snede volledig door het materiaal te krijgen. De kerf wordt breder en loopt licht taps toe, dus de bovenmaat wijkt iets af van de ondermaat. De haalbare tolerantie ligt daardoor ruimer dan bij dunne plaat. De structuur van de snijkant wordt grover: voor constructiewerk maakt dat niets uit, voor zichtwerk is slijpen of borstelen de route.
Ook de braam aan de onderzijde wordt hardnekkiger. Ontbramen doen wij standaard, maar bij dik werk kost het meer tijd. En elk gat begint met een insteek waarbij de laser zich door het materiaal moet branden. Bij dikke platen kost dat merkbaar tijd en warmte per gat.
De details schalen mee met de dikte
Als vuistregel is de kleinste snijbare gatdiameter ongeveer gelijk aan de materiaaldikte. In 2 mm plaat komt u dus rond 2 mm uit, in 15 mm staal rond 15 mm. Tussen twee uitsparingen, en tussen een gat en de rand, laat u minimaal de plaatdikte aan materiaal staan. Blijft er minder staan, dan wordt dat strookje warm tijdens het snijden en kan het vervormen.
Een ontwerp dat in dunne plaat prima werkt, is in dik materiaal dus niet altijd haalbaar met snijden alleen. Kleinere gaten zijn een kwestie van naboren. Wij boren, verzinken en tappen tot M16 in eigen huis.
Zo kiest u de dikte
Begin bij de functie, niet bij de prijs. Twee begrippen lopen daarbij vaak door elkaar:
- Sterkte is het punt waarop het materiaal blijvend vervormt of breekt. Daar helpt een hogere staalsoort: S355 draagt ongeveer de helft meer dan S235 bij dezelfde dikte.
- Stijfheid is hoeveel het onderdeel meebeweegt onder belasting. Daar helpt een hogere staalsoort niet, want stijfheid hangt aan de dikte en de vorm. S235 en S355 zijn even stijf.
Bij het meeste plaatwerk is doorbuiging het probleem. Stijfheid neemt sterk toe met de dikte, veel sterker dan het gewicht: van 3 naar 4 mm is een derde meer materiaal maar een veelvoud aan stijfheid.
Waar de dikte uit volgt
- De overspanning. De afstand tussen de dragers of bevestigingspunten weegt het zwaarst.
- De ondersteuning. Een paneel dat rondom is opgelegd kan dunner dan hetzelfde paneel dat op twee zijden vastzit.
- De belasting. Eigen gewicht, personen, materieel, product of machinekrachten.
- Dynamiek. Trillingen en wisselende belasting vragen meer marge dan een statische last.
- Verbindingen. Rond boutgaten en lasnaden concentreert de spanning zich.
- Schroefdraad. Wilt u rechtstreeks in de plaat tappen, dan is dikte nodig voor voldoende draadgangen. Bij dun materiaal zijn blindklinkmoeren of een verdikking de gangbare oplossing.
- Lassen. De te verbinden delen moeten qua dikte bij elkaar passen.
Vorm en steunpunten doen vaak meer dan dikte
Stijfheid neemt nog veel sterker toe met de hoogte van een profiel dan met de dikte. Een vlakke plaat van 4 mm buigt door waar dezelfde plaat met een omgezette rand van 30 mm nauwelijks beweegt. Een verstijving in het ontwerp doet meer dan een millimeter extra over het hele vlak, en kost minder materiaal. Kanten en zetten doen wij niet zelf maar regelen wij via een vaste partner, dus vraag ernaar bij de aanvraag.
Hetzelfde geldt voor een extra steunpunt. Halveert u de overspanning, dan neemt de doorbuiging veel sterker af dan wanneer u de plaat een millimeter dikker maakt.
Dikte per materiaal
Staal
Voor staal ligt onze grens op 20 mm. Wilt u met een sterkere staalsoort dunner uit, dan werkt dat alleen als sterkte bepalend is. Is doorbuiging bepalend, dan levert S355 niets op en blijft u bij de dikte.
RVS
RVS ontloopt staal qua stijfheid nauwelijks, dus bij een overstap van staal naar RVS kunt u de dikte doorgaans aanhouden. Let wel op vervorming bij dun materiaal: RVS voert warmte slecht af, waardoor er meer spanning achterblijft na het snijden, en dun plaatwerk trekt dan eerder krom, zeker bij lange smalle delen. Een halve millimeter meer dikte helpt vrijwel altijd. Die afweging tussen de materialen staat in ons artikel over wanneer u RVS kiest in plaats van aluminium of staal.
Aluminium
Aluminium heeft ongeveer een derde van de stijfheid van staal bij gelijke dikte. Dit is de fout die het vaakst wordt gemaakt: wie overstapt om gewicht te besparen en de staaldikte één op één overneemt, krijgt een onderdeel dat meer doorbuigt dan verwacht.
Aluminium weegt ongeveer een derde van staal, maar omdat u vaak dikker uitkomt, valt de gewichtswinst lager uit. Er blijft meestal winst over, maar niet de factor drie waar mensen op rekenen. Reken het door voordat u de keuze maakt.
Verder telt mee:
- Schroefdraad. Aluminium is zacht, dus draad in dun materiaal houdt slecht. Voor belaste draad is dikte nodig, of een blindklinkmoer of draadinzet.
- Lassen. Te dun aluminium is lastig te lassen zonder doorbranden, zeker als de delen onderling in dikte verschillen.
- De legering. Een sterkere legering zoals 6082 in T6 kan bij dezelfde belasting soms dunner, maar verliest sterkte in de warmte-invloedzone als er gelast wordt. Voor gelast werk is de 5000-serie doorgaans de betere keuze, en dan rekent u met de sterkte na het lassen. De legeringen komen aan bod in ons artikel over de keuze tussen RVS, aluminium en staal.
Dikte per toepassing
Een vaste dikte per toepassing bestaat niet, die volgt steeds uit overspanning en belasting. Wel verschilt per toepassing waar de keuze op neerkomt:
| Toepassing | Gangbaar materiaal | Wat de dikte bepaalt | Aandachtspunt |
|---|---|---|---|
| Constructiewerk | Staal, S235 of S355 | Overspanning, belasting, ondersteuning | Stijfheid gaat voor sterkte; een verstijving of steunpunt scheelt vaak meer dan dikte. |
| Machineonderdelen | RVS of staal | Vlakheid van het montagevlak, trillingen, schroefdraad | Een millimeter extra is vaak de goedkoopste oplossing. |
| Transportbanden en voedselverwerking | RVS 304 of 316, bij lassen 304L of 316L | Overspanning, reinigingsregime, stootbelasting | Vraagt zelden meer dan een paar millimeter; te dun gaat trillen en vervormen. |
| Onderdelen waar gewicht telt | Aluminium, bijvoorbeeld 5754 of 6082 | Doorbuiging, schroefdraad, lassen | Opnieuw rekenen bij overstap van staal. |
Constructiewerk
Voor het meeste constructieplaatwerk zit u ruim binnen onze grens van 20 mm. Wij verzorgen geen constructieberekeningen en geen engineering: het bepalen van de dikte op basis van de belasting blijft bij u of uw constructeur. Wel denken wij mee over de maakbaarheid. Zien wij bij de bestandscontrole dat een detail bij de gekozen dikte niet haalbaar is, of dat een verstijving veel materiaal zou schelen, dan bellen wij voordat er materiaal in gaat. Wordt het geheel gelast, kijk dan ook op de pagina over lassen.
Machineonderdelen
Bij een machineframe of montageplaat is de vraag zelden of het materiaal breekt, maar hoeveel het beweegt. Dat bepaalt of de machine zijn nauwkeurigheid haalt.
- Wat erop komt. Een lineaire geleiding, een lager of een motorflens stelt eisen aan de vlakheid. Daar is dikte nodig om te voorkomen dat het onderdeel bij het aandraaien van de bouten vervormt.
- Trillingen. Een te dun paneel gaat resoneren, wat geluid geeft en op termijn scheurvorming rond bevestigingsgaten. Dikker materiaal verschuift de eigenfrequentie en dempt beter.
- Passingen. Voor gaten die precies moeten passen, zoals een lager- of penpassing, is snijden niet de aangewezen route. De gebruikelijke aanpak is de contour snijden en het kritische gat naboren of ruimen.
RVS wordt hier gekozen als er gereinigd wordt, als de machine in een vochtige omgeving staat, of als een coating niet gewenst is omdat die kan beschadigen en dan juist vuil vasthoudt. Anders is staal goedkoper en even stijf.
Transportbanden en voedselverwerking
In een productielijn wordt dagelijks schoongemaakt, vaak met een hogedrukreiniger. Een te dun paneel gaat daarvan trillen en op den duur vervormen, en een gedeukte of golvende plaat houdt vuil vast op precies de plek waar u dat niet wilt. Een slap onderdeel buigt bovendien door onder eigen gewicht of onder het product, wat speling in de lijn en slijtage op de contactvlakken geeft. De besparing van een halve millimeter weegt zelden op tegen vervanging na twee jaar.
- Reinigingsregime. Bij een hogedrukreiniger rekent u op meer dikte dan bij handmatig schoonmaken.
- Stootbelasting. Panelen op looproutes, bij laadpunten of naast transportbanden krijgen klappen van pallets, karren en kratten.
- Productbelasting. Draagt de plaat het product, dan volgt de dikte uit gewicht en overspanning. Gaat het alleen om afscherming, dan mag het lichter.
De keuze tussen 304 en 316 staat los van de dikte en hangt af van de reiniging en of er zout in het spel is. Zie ons artikel over het verschil tussen RVS 304 en 316.
Dikte, prijs en beschikbaarheid
Dikker materiaal kost meer per plaat en snijdt langzamer. De machinetijd wordt bepaald door de lengte van de snijlijn en de snelheid waarmee die gereden kan worden. Die twee effecten stapelen, dus de sprong van 3 naar 6 mm is duurder dan het gewicht doet vermoeden. Te dun kiezen pakt echter vaak duurder uit: een serie die krom uit de machine komt en gericht moet worden, of onderdelen die bij montage niet passen. Meer in ons artikel over wat de prijs van lasersnijwerk bepaalt.
Wij kopen materiaal per opdracht in. Courante diktes zijn doorgaans vlot leverbaar, zoals S235, 5754 en RVS 304 en 316. Tussenmaten, of een specifieke legering in een specifieke toestand zoals 6082 T6, kunnen bij de leverancier langer duren dan een dikkere standaardplaat. Zit u dicht bij een gangbare maat, vraag dan of die ook voldoet. Dat scheelt vaak dagen.
Wat u bij de aanvraag doorgeeft
- Het materiaal, de kwaliteit of legering en de dikte waar u aan denkt.
- De overspanning en hoe het onderdeel ondersteund wordt.
- Wat er op of aan het onderdeel komt.
- Welke maten kritisch zijn en waarvoor ze dienen.
- Of er gelast, geboord of getapt moet worden, en met welke schroefdraadmaat.
- Bij voedselverwerking: waarmee en hoe vaak er gereinigd wordt.
- Of er gecoat of verzinkt wordt.
Twijfelt u tussen twee diktes? Stuur uw DXF met een omschrijving van de functie via offerte aanvragen of ons contactformulier, of bel 0522 201 714. Wij denken mee over de afweging tussen meer dikte en een verstijving of steunpunt.
Veelgestelde vragen
Wat is de dikste plaat die gesneden kan worden?
Koolstofstaal tot 20 mm, RVS tot 12 mm en aluminium tot 10 mm, binnen een bedmaat van 3000 x 1500 mm. Voor dikker materiaal is waterstraalsnijden of plasma de route.
Wat is de dunste plaat?
Wij snijden vanaf 1 mm. Dun plaatwerk gaat prima, daar draait het meer om de aanpak dan om de vraag of het kan: micro joints en verspreid snijden bepalen of het onderdeel vlak blijft.
Kan ik met S355 een dunnere plaat gebruiken?
Voor sterkte wel, voor stijfheid niet. Is doorbuiging bepalend, dan levert een sterkere staalsoort niets op.
Kan ik de staaldikte aanhouden bij een overstap naar RVS of aluminium?
Bij RVS meestal wel, die zijn qua stijfheid vergelijkbaar. Bij aluminium niet: dat is ongeveer drie keer minder stijf, dus reken opnieuw op doorbuiging.
Kan ik verschillende diktes in één opdracht combineren?
Ja, dat gebeurt regelmatig bij samenstellingen. Geef per onderdeel de dikte en de materiaalsoort door, dan plannen wij het snijwerk daarop.