Op tekeningen komen wij regelmatig toleranties tegen die met plaatbewerking niet te halen zijn. Vaak zijn ze overgenomen uit een verspanende tekening, waar andere grenzen gelden. Hieronder staat wat er bij lasersnijden werkelijk haalbaar is en waar dat vandaan komt.
Drie dingen die door elkaar lopen
De machinenauwkeurigheid. Hoe precies de snijkop zich verplaatst. Onze fiber laser haalt ongeveer 0,02 mm per meter. Dat cijfer staat in elke brochure en zegt het minst over uw onderdeel.
De maat van het gesneden deel. Wat er werkelijk uit komt, inclusief de invloed van de snijbreedte en de warmte. Dit is wat u naderhand meet.
De vlakheid. Of het deel vlak blijft of krom trekt. Dat staat los van de maatvoering en wordt bij dun materiaal vaak het echte probleem.
Waarom de maat afwijkt van de tekening
De laserstraal heeft breedte. Die snijbreedte, de kerf, wordt uit het materiaal verwijderd en de besturing corrigeert daarvoor. Bij dikker materiaal wordt de kerf breder en loopt de snede bovendien licht taps toe, waardoor de bovenmaat iets afwijkt van de ondermaat.
Daarnaast is snijden een warmteproces. Het materiaal zet uit tijdens het snijden en trekt bij afkoeling weer samen. Hoe meer snijlengte er op een klein oppervlak zit, hoe groter dat effect.
Als vuistregel: hoe dunner de plaat, hoe strakker de maat. Bij dun plaatwerk is de kerf smal en de warmte-inbreng beperkt. Naarmate de plaat dikker wordt, wordt de haalbare tolerantie ruimer.
Wat de vorm ermee te maken heeft
Een compact onderdeel houdt zijn maat beter dan een lang en smal deel. Een gat midden in het materiaal blijft netter dan een uitsparing vlak bij de rand, waar minder materiaal overblijft om de spanning op te vangen. En een deel met dertig gaten krijgt meer warmte te verwerken dan hetzelfde deel met drie.
Daarom noemen wij geen vast tolerantiegetal zonder uw tekening te hebben gezien. Stuur hem op, dan zeggen wij vooraf wat wij denken te halen.
Wat er per materiaal verschilt
De principes gelden voor alle drie, de getallen niet.
Staal is het voorspelbaarst. De vuistregels gelden hier het strakst over de hele diktereeks.
RVS voert warmte slechter af, waardoor er meer spanning achterblijft rond de snede. Bij dunne plaat met veel snijlengte op een klein oppervlak is de maat daardoor iets minder stabiel dan bij staal. Bovendien wordt vlakheid bij dun RVS eerder een probleem dan maatvoering.
Aluminium zet ongeveer twee keer zo sterk uit als staal en is minder stijf. De haalbare maatnauwkeurigheid ligt daardoor iets ruimer, vooral bij lange smalle delen. Bij compacte onderdelen merkt u er weinig van.
Waar snijden ophoudt
Voor gaten die precies moeten passen is de laser niet het aangewezen gereedschap. De wand is licht taps en heeft een fijne structuur. Voor een lager- of penpassing is dat niet genoeg.
De gebruikelijke route is dan de contour snijden en het kritische gat naboren of ruimen. Wij boren, verzinken en tappen tot M16 in eigen huis. Dat kost een bewerking extra en levert een strak rond gat met een gladde wand.
Zo zet u het op de tekening
- Geef alleen de functioneel kritische maten een tolerantie, voor de rest volstaat een algemene.
- Vermeld waar de maat voor dient, bijvoorbeeld een boutpatroon of een geleiding.
- Zet toleranties op een PDF, want een DXF bevat ze niet.
- Geef aan hoe vlak het deel moet zijn, als dat ertoe doet.
- Kies niet automatisch de dunste plaat, want stijfheid helpt de maatvastheid.
Wat wij afraden is één strakke tolerantie over de hele tekening zetten. Dat maakt elk onderdeel duurder terwijl negen van de tien maten die precisie niet nodig hebben.
Wat wij vooraf controleren
Elk bestand gaat bij ons langs de controle voordat er materiaal in gaat. Wij kijken naar gesloten contouren, dubbele lijnen, de eenheden en de laagindeling, en toetsen de geometrie aan wat op de machine haalbaar is. Zien wij dat een tolerantie niet te halen is met snijden alleen, dan bellen wij voordat de plaat op de machine ligt. Dat scheelt een serie die achteraf niet blijkt te passen.
Veelgestelde vragen
Welke tolerantie is haalbaar bij lasersnijden?
Dat hangt af van dikte, vorm en snijlengte. Dun plaatwerk komt strakker uit dan dik materiaal. Stuur uw tekening op, dan hoort u vooraf wat wij denken te halen in plaats van achteraf waarom het niet lukte.
Waarom is de bovenmaat anders dan de ondermaat?
De snede loopt licht taps toe, doordat de straal niet over de volle dikte even smal is. Bij dun materiaal is dat verwaarloosbaar, bij dikke platen merkbaar.
Kan een gat op een honderdste nauwkeurig?
Niet met snijden alleen. Boren en ruimen na het snijden is dan de route. Geef bij de aanvraag door welke gaten die precisie nodig hebben.
Geldt dit ook voor RVS en aluminium?
De principes wel, de getallen verschillen. RVS voert warmte slechter af, waardoor er meer spanning achterblijft. Aluminium geleidt juist goed maar zet sterker uit. Per materiaal stemmen wij de aanpak af.
Wat als een maat buiten tolerantie valt?
Meld het meteen, dan kijken wij naar de oorzaak. Ligt het aan het proces, dan lossen wij het op. Blijkt de gevraagde tolerantie niet haalbaar met snijden, dan bespreken wij of naboren de route is.
Heeft u een onderdeel met kritische maten? Stuur uw DXF met een PDF waarop de toleranties staan via ons contactformulier of bel 0522 201 714.